فراتر از یک تعهد مالی / راز توان بیمه سامان در برابر بحران‌های بزرگ 

تیتر20 - در یک حادثه غیرمنتظره مانند آتش‌سوزی گمرک بندر شهید رجایی، واقعیت اصلی شرکت‌های بیمه آشکار می‌شود. این لحظات بحرانی است که معلوم می‌کند چه کسی فقط پشت میز نشسته و چه کسی واقعا توان مدیریت ریسک دارد. 

پرداخت خسارت ۱۳۷ میلیارد تومانی بیمه سامان به یکی از بیمه‌گزارانش که محموله قطعات خودرو را در این حادثه از دست داده بود، فراتر از یک اقدام معمول است. 

این اتفاق، آینه‌ای می‌شود برای سنجش توانمندی‌های واقعی این شرکت در مقابله با رویدادهای پرریسک و رسیدگی سریع به تعهدات مالی سنگین. 

پشتوانه پرداخت‌ها: تب‌سنجی سلامت مالی
عمق واقعی توانایی یک شرکت بیمه‌ای برای پرداخت خسارات سنگین را باید در ساختار مالی‌اش جست‌وجو کرد. بیمه سامان در ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴ توانسته ذخایر حق بیمه‌ای معادل ۱۴ هزار و ۲۱۶ میلیارد تومان تشکیل دهد.

این حجم ذخایر، نشان از حجم قابل توجه تعهدات بلندمدت این شرکت دارد؛ در همین حال، بیانگر توان مالی شرکت برای پاسخگویی به خسارات آتی است. 
از این میزان، بخش قابل توجهی معادل ۲ هزار و ۸۰۴ میلیارد تومان به عنوان اتکایی سپرده شده که نشان می‌دهد شرکت چگونه با انتقال بخشی از ریسک به بیمه‌گران اتکایی، فشار مالی بالقوه را توزیع کرده است. 

زمانی که این داده‌ها را کنار سهم نگهداری ۸۸ درصدی قرار می‌دهیم، متوجه می‌شویم که بیمه سامان ۸۸ درصد از ریسک‌ها را خودش نگه داشته و تنها ۱۲ درصد را به بیمه‌گران دیگر واگذار کرده. 

این نسبت بالای نگهداری، دو پیام مهم دارد: اعتماد به نفس مالی و در عین حال، مواجهه با ریسک متمرکزتر. 

نگاه به ذخایر خسارت معوق نیز چشم‌انداز دیگری از مدیریت مالی را نشان می‌دهد. با ۲ هزار و ۸۱۱ میلیارد تومان ذخیره برای خسارات معوق و ریسک‌های منقضی شده، شرکت نشان داده که برای تعهدات عقب‌افتاده یا احتمالی آماده است. 

نسبت ۱۲ درصدی این ذخایر به جمع ذخایر فنی، نشان می‌دهد که بیمه سامان وضعیت نسبتا سالمی در تسویه خسارات دارد و بار سنگین پرونده‌های معلق روی دوش‌اش سنگینی نمی‌کند. 

هنجارشکنی در رشته آتش‌سوزی
رشته آتش‌سوزی همیشه پرریسک‌ترین و پرچالش‌ترین حوزه برای شرکت‌های بیمه بوده است. خسارات این رشته به طورمعمول هنگفت و غیرقابل پیش‌بینی هستند. 

بیمه سامان در ۶ ماهه ۱۴۰۴ حق بیمه‌ای معادل ۳۷۰ میلیارد و ۵۱۶ میلیون تومان از رشته آتش‌سوزی دریافت کرده و در مقابل، خسارتی معادل ۴۴ میلیارد و ۹۹ میلیون تومان پرداخت کرده است. 

نسبت خسارت به حق بیمه در این رشته تنها حدود ۱۲ درصد است که عدد بسیار پایینی محسوب می‌شود. 

اما داستان واقعی در ذخایر پنهان است. بیمه سامان برای رشته آتش‌سوزی، ذخایری معادل ۲۶۵ میلیارد و ۴۶ میلیون تومان کنار گذاشته که تقریبا ۷۱ درصد از کل حق بیمه صادره این رشته را پوشش می‌دهد. 

این رقم نشان می‌دهد که شرکت به خوبی می‌داند خسارات بزرگ و غیرمنتظره در این رشته همیشه ممکن است. حادثه بندر شهید رجایی دقیقا از همین دسته بود؛ رویدادی که اگر ذخایر کافی وجود نداشت، می‌توانست زلزله‌ای در ساختار مالی شرکت ایجاد کند. 

از سوی دیگر، ذخایر خسارت معوق آتش‌سوزی به ۲۰۰ میلیارد تومان رسیده که بخش اعظم آن، یعنی ۹۳ میلیارد و ۶۶۷ میلیون تومان، به صورت اتکایی سپرده شده است. 

این استراتژی نشان می‌دهد که بیمه سامان در مواجهه با ریسک‌های بزرگ، بخش قابل توجهی از فشار مالی را به شبکه اتکایی منتقل کرده و از این طریق، توانایی پرداخت سریع خسارات را حفظ کرده است. 

سرعت عمل؛ شاخص واقعی کیفیت خدمات بیمه‌ای
پرداخت خسارت ۱۳۷ میلیارد تومانی در حادثه بندر رجایی، نه تنها از جهت مبلغ بلکه از نظر سرعت اقدام نیز قابل تامل است. بیمه سامان بلافاصله پس از حادثه، تیم ارزیابی را در شعبه بندرعباس مستقر کرد و خسارات جزئی را تنها چند روز بعد پرداخت نمود. 

این رویکرد عملیاتی، تفاوت اساسی با روش‌های معمول دارد که گاهی ماه‌ها طول می‌کشد تا پرونده‌ای بررسی شود. 

زمانی که نسبت خسارت پرداختی به حق بیمه صادره در کل عملکرد بیمه سامان را ۴۷ درصد می‌بینیم، درک می‌کنیم که شرکت حدود نیمی از درآمدهایش را به بیمه‌گزاران برمی‌گرداند. 

این نسبت در کنار ضریب ترکیبی ۱۰۴ درصدی، معنای پیچیده‌تری پیدا می‌کند. ضریب ترکیبی بالاتر از ۱۰۰ درصد یعنی شرکت بیش از آنچه از حق بیمه درآمد دارد، هزینه می‌کند. 

اما این الزاما نشانه بحران نیست؛ بلکه نشان‌دهنده سیاست تهاجمی پرداخت خسارات و حمایت از بیمه‌گزاران است. 

نسبت توانگری مالی ۱۱۳ درصدی در پایان سال ۱۴۰۳ نیز تاییدی است بر اینکه بیمه سامان با وجود هزینه‌های بالا، همچنان بالاتر از حد قانونی سرمایه‌گذاری کرده و توان مالی برای ادامه فعالیت دارد. 

این رقم به ما می‌گوید که شرکت ۱۳ درصد بیش از حداقل الزامات قانونی، دارایی در اختیار دارد. پرداخت سریع خسارت ۱۳۷ میلیارد تومانی در این بستر مالی، نه یک قمار، بلکه یک تصمیم محاسبه‌شده بود که روی اعتبار و اعتماد بیمه‌گزاران سرمایه‌گذاری می‌کرد.